ZiP Soft: Typowe problemy

Poniżej opisano typowe problemy, mogące pojawić sie w czasie pracy z programem Dyktando, a także odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące programu. W przypadku napotkania problemu nie opisanego na tej stronie, prosimy o kontakt telefoniczny, listowny lub za pośrednictwem poczty elektronicznej.

Typowe problemy i sposoby ich rozwiązywania

Poniżej zostały opisane wszystkie znane nam typowe problemy, z jakimi może spotkać się użytkownik Dyktanda oraz sposoby ich rozwiązania.

Problem:	Program nie odtwarza nagrań tekstów dyktand.
Dotyczy:	Dyktando, wersja 1.0 dla Windows, o numerach seryjnych rozpoczynających się od "100DA...". Problem ujawnia się tylko na starszych, ośmiobitowych, kartach dźwiękowych lub kartach szesnastobitowych obsługiwanych za pomocą ośmiobitowego drajwera.
Objawy:	Po wybraniu dyktanda pojawia się komunikat: Nie znaleziono skojarzonego pliku dźwiękowego [...], który mógłby zostać odegrany na zainstalowanym urządzeniu dźwiękowym.
Rozwiązanie:	Rozwiązanie problemu polega na aktualizacji pliku dyktuj.dll, znajdującego się w podfolderze (podkatalogu) Binarne folderu, w którym zainstalowano Dyktando. W tym celu należy pobrać plik: dykt101.exe (60.1 KB) i uruchomić go. W polu Unzip To Folder wyświetlonego okna dialogowego należy wpisać pełną ścieżkę dostępu do podfolderu Binarne (standardowo C:\Dyktando\Binarne). Np.: jeżeli podczas instalacji Dyktanda podano folder (katalog) docelowy D:\Dyktando, to pole Unzip To Folder powinno zawierać tekst: D:\Dyktando\Binarne. Następnie należy nacisnąć przycisk Unzip. Przed aktualizacją pliku dyktuj.dll należy upewnić się, że nie jest uruchomiony program Dyktando ani Edytor Fraz. Jeżeli żaden z tych programów nie jest uruchomiony, a mimo to aktualizacja pliku dyktuj.dll nie powiodła się, należy uruchomić ponownie system Windows i ponowić próbę.
Problem:	Nie można zakończyć pisania dyktanda.
Objawy:	Po zakończeniu pisania całego dyktanda pojawia się komunikat: Wpisywany tekst nie jest zgodny z dyktowanym. Zalecane jest powtórne odsłuchanie bieżącego zdania lub frazy. Wpisany tekst wydaje się odpowiadać dyktowanemu.
Przyczyna:	Przyczyną problemu jest "popychanie" w czasie pisania tekstu przed kursorem niewidocznych znaków: odstępów oraz znaków nowego wiersza. Sytuacja taka może wystąpić, jeżeli piszący cofa się wielokrotnie w czasie pisania dyktanda, zapominając o pozostawionych na końcu tekstu odstępach i rozpoczętych akapitach. Program próbując poprawić tekst do końca natrafia na znaki, które nie mają swojego odpowiednika w tekście wzorcowym i wyświetla komunikat o błędzie.
Rozwiązanie:	W przypadku pojawienia się po zakończeniu pisania dyktanda komunikatu o niezgodności wpisywanego tekstu z dyktowanym, należy kilkakrotnie przycisnąc klawisz Delete (Del).
Problem:	W czasie pisania dyktanda pojawia się komunikat o niezgodności wpisywanego tekstu z dyktowanym.
Objawy:	W czasie pisania dyktanda pojawia się komunikat: Wpisywany tekst nie jest zgodny z dyktowanym. Zalecane jest powtórne odsłuchanie bieżącego zdania lub frazy. Wpisany tekst wydaje się odpowiadać dyktowanemu.
Przyczyna:	Przyczyną problemu jest "popychanie" w czasie pisania tekstu przed kursorem niewidocznych znaków: odstępów oraz znaków nowego wiersza. Sytuacja taka może wystąpić, jeżeli piszący cofa się wielokrotnie w czasie pisania dyktanda, zapominając o pozostawionych na końcu tekstu odstępach i rozpoczętych akapitach. Program próbując zsynchronizować dźwięk z wpisywanym tekstem natrafia na znaki, które nie mają swojego odpowiednika w tekście wzorcowym i wyświetla komunikat o błędzie.
Rozwiązanie:	W przypadku pojawienia się w czasie pisania dyktanda komunikatu o niezgodności wpisywanego tekstu z dyktowanym, należy kilkakrotnie przycisnąc klawisz Delete (Del).

Najczęściej zadawane pytania

Poniżej znajdują się odpowiedzi na pytania najczęściej zadawane przez użytkowników Dyktanda.

Pytanie:	Czy program potrafi sam (generując mowę syntetyczną) przeczytać tekst dyktanda przygotowany w trybie nauczyciela?
Odpowiedź:	Nie - konieczne jest nagranie tekstu dyktanda za pomocą karty dźwiękowej, podzielenie go na frazy za pomocą Edytora Fraz, a następnie zsynchronizowanie z tekstem w trybie nauczyciela. Niestety, mowa syntetyczna generowana przez współczesne programy jest co prawda na ogół dobrze zrozumiała, ale jej wykorzystanie do czytania tekstów dyktand jest niemożliwe ze względów metodycznych. Jedną z głównych przyczyn jest brak możliwości właściwej intonacji oraz akcentowania odpowiednich fragmentów tekstu.
Pytanie:	Czy Dyktando może na bieżąco poprawiać pisany przez użytkownika tekst?
Odpowiedź:	Tak - wystarczy w tym celu zdefiniować własny typ dyktanda. Aby to zrobić, należy: Wybrać polecenie Ustawienia z menu Opcje. Upewnić się, że w wyświetlonym oknie dialogowym Ustawienia wybrana jest zakładka Typ. Z listy Nazwy typów wybrać typ najbardziej odpowiadający wymaganiom użytkownika. Na przykład będzie to Dyktando sprawdzające ze wstępnym czytaniem zdań rozbudowanych I. Nacisnąć przycisk Dodaj. W polu Typ wpisać nazwę typu, np. Dyktando z poprawianiem błędów na bieżąco. W grupie Poprawianie i ocenianie wybrać pozycję: w trakcie pisania, z opóźnieniem o 1 słowo. Nacisnąć przycisk OK w oknie Dodanie nowego typu dyktanda. Nacisnąć przycisk OK w oknie Ustawienia. Nie jest to jednak tryb zalecany do pisania dyktand - błędy są poprawiane tak szybko, że użytkownik praktycznie nie ma możliwości ich samodzielnego poprawienia (dotyczy to zwłaszcza błędów interpunkcyjnych). Dlatego też bardziej godnym polecenia sposobem pisania dyktand jest tryb, w którym błędy sa poprawiane z opóźnieniem o jedno zdanie (np. Dyktando sprawdzające ze wstępnym czytaniem zdań rozbudowanych II).
Pytanie:	Czy można używać programu bez karty dźwiękowej?
Odpowiedź:	Można - na trzy sposoby: Wykorzystując do odtwarzania dźwięku głośniczek wbudowany standardowo w komputer lub prosty przetwornik dźwiękowy typu Covox. Wymaga to uprzedniego zainstalowania w systemie Windows drajwera udostępniającego takie urządzenie dźwiękowe (są to na ogół programy dostępne bezpłatnie). Z uwagi na bardzo niską jakość dźwięku odtwarzanego przez takie urządzenie, rozwiązanie to nie jest polecane. Wybierając jeden ze specjalnie przygotowanych typów dyktand, umożliwiających samodzielne odczytanie tekstu dyktanda przez rodzica lub nauczyciela. Standardowo przygotowane typy zawierają w swojej nazwie człon ...z nauczycielem, np. Dyktando sprawdzające z nauczycielem I. Tworząc własny typ dyktanda nie wymagający czytania ani dyktowania, w którym zdania przeznaczone do napisania będą wyświetlane przez ograniczony czas na ekranie komputera. W celu zdefiniowania takiego typu należy: Wybrać polecenie Ustawienia z menu Opcje. Upewnić się, że w wyświetlonym oknie dialogowym Ustawienia wybrana jest zakładka Typ. Z listy Nazwy typów wybrać typ: Dyktando wprowadzające z wyświetlaniem po 1 zdaniu I. Nacisnąć przycisk Dodaj. W polu Typ wpisać nazwę typu, np. Dyktando bez głosu. Usunąć zaznaczenia pozycji Czytanie całości i Dyktowanie. Nacisnąć przycisk OK w oknie Dodanie nowego typu dyktanda. Nacisnąć przycisk OK w oknie Ustawienia.
Pytanie:	Czy można ocenić przerwane (nie napisane do końca) dyktando?
Odpowiedź:	Nie można, ponieważ ocena nie odzwierciedlałaby w takim przypadku faktycznych umiejętności piszącego.
Pytanie:	Jakie pliki należy skopiować, by udostępnić innym przygotowane przez siebie dyktando?
Odpowiedź:	Należy skopiować pliki z rozszerzeniami: .DYK - plik zawierający tekst dyktanda .DKT - plik zawierający informacje o frazach .WAV - plik zawierający nagranie dźwiękowe dyktanda Pliki te powinny znajdować się w podfolderze Moje, znajdującym się w folderze, w którym został zainstalowany program Dyktando* (standardowo: C:\Dyktando).
Pytanie:	Czy można zdefiniować indywidualne profile dyktand, np. dla każdego członka rodziny?
Odpowiedź:	Tak - wystarczy utworzyć nowe profile, bazując na odpowiednich standardowych profilach Dyktanda. Przykładowo - w rodzinie czteroosobowej, w której córka Ania chodzi do szkoły średniej, syn Tomek - do czwartej klasy szkoły podstawowej, natomiast ich rodzice są absolwentami uniwersytetu, dodajemy profile (polecenie Ustawienia z menu Opcje, zakładka Profil, przycisk Dodaj): Ania - utworzony na podstawie profilu Szkoła średnia (uczeń na poziomie klasy), Tomek - utworzony na podstawie profilu Szkoła podstawowa, klasa IV (uczeń na poziomie klasy), Mama - utworzony na podstawie profilu Profesjonalista, Tata - utworzony na podstawie profilu Profesjonalista. Utworzenie indywidualnych profili pozwala ponadto na łatwiejsze śledzenie postępów w nauce - nazwa profilu zapisywana jest zawsze w pliku zawierającym raport z zakończonego dyktanda.
Pytanie:	Dlaczego na liście błędów oraz w poprawionym tekście dyktanda wyświetlane są słowa napisane poprawnie?
Odpowiedź:	W programie przyjęto zasadę, że popełnione przez użytkownika błędy wyświetlane są tylko tak długo, jak to jest absolutnie konieczne. Dlatego też po poprawieniu tekstu (lub jego fragmentu), a także na liście będów wyświetlana jest tylko jego poprawna postać, np. słowo wyświetlane jako: jest w poprawnej postaci, natomiast zielone tło liter ch oznacza, że napisano je niepoprawnie (najprawdopodobniej przez h), popełniejąc tym samym błąd drugorzędny. W taki sam sposób poprawiane i zaznaczane są błędy interpunkcyjne. Zastosowany w programie sposób poprawiania błędów ma głębokie uzasadnienie metodyczne - błędy popełnione przez piszącego nie są przez niego dodatkowo utrwalane wzrokowo. Wyjątek stanowi sytuacja, w której popełnienie błędu polega na wpisaniu do tekstu nadmiarowych znaków, które nie mogą zostać zaznaczone w poprawionym tekście. Jeżeli np. pisząc tekst użytkownik postawił przecinek w miejscu, w którym nie powinno go być, lub napisał dwa słowa z łącznikiem w przypadku, gdy powinny być one napisane łącznie, miejsca błędów nie zostaną zaznaczone w poprawionym tekście, choć błędy te zostaną uwzględnione w wykazie błedów. Np. błędnie napisane słowo: zostanie po poprawieniu (oraz na liście błędów) wyświetlone jako: